Genogram jest klasyczną techniką chętnie stosowaną przez terapeutów systemowych. Jest to schematyczny rysunek, który nie tylko przedstawia członków rodziny (przynajmniej jej trzy pokolenia) i łączące ich więzy pokrewieństwa, ale również obrazuje podstawowe wzorce relacji rodzinnych.

Genogram często jest wykorzystywany jako sposób zbierania i uporządkowywania informacji o rodzinie. Może także służyć jako okazja do poznania różnych historii rodzinnych.

Genogram pozwala na analizę (zarówno klientom, jak i terapeucie) transgeneracyjnych wzorców zachowań, przekonań, mitów rodzinnych, specyficznych sposobów komunikacji czy sposobów radzenia sobie z trudnościami. Dzięki temu lepiej można zrozumieć, jak przeszłość rodziny wpływa na to, co dzieje się w niej obecnie.

 

 

Zrozumienie historii własnej rodziny pozwala nam zmienić naszą przyszłość.

                                                                                                                                                Monica McGoldrick 

 

Jak wygląda gengram?

 

 

Genogram przypomina drzewo rodzinne, które pozwala zobrazować informacje o członkach rodziny i ich relacjach, przekazywanych z pokolenia na pokolenie mitach i sekretach, które mogą wywierać trwającywiele pokoleń wpływ na rodzinną sytuacje

Genogram tworzony jest z określonych symboli, przedstawiających płeć, charakter relacji między osobami, a także ważne daty i miejsca wydarzeń związanych z rodziną. Mężczyzn prezentuje się w kwadratach, a kobiety w kołach. Figury łączy się liniami sygnalizującymi formalne powiązania między członkami rodziny (małżeństwo, rozwód, separacja itp.).

 

Źródło:: The Military Genogram: A Solution-Focused Approach for Resiliency Building in Service Members and Their Families

 

Jakie informacje mogą znaleźć się na genogramie?

 

 

  • Imiona, nazwiska, przezwiska.
  • Daty narodzin, śmierci.
  • Informacje o małżeństwach, separacjach, rozwodach.
  • Informacje o miejscu pobytu danej osoby, miejscu narodzin, datach ważnych zmian zamieszkania (np. emigracjach).
  • Rodzaj relacji emocjonalnej pomiędzy poszczególnymi członkami rodziny.
  • Osoby „oddalone” od reszty systemu i ewentualne informacje na temat przyczyn „odcięcia”.
  • Pochodzenie etniczne, zawód, poziom socjoekonomiczny, wykształcenie, przynależność wyznaniowa.
  • Trójkąty, konflikty, uzależnienia, choroby umysłowe, chroniczne choroby, samobójstwa.
  • Inne ważne informacje o danej osobie, np. częste hospitalizacje, depresje itd.

 

 

Jak przebiega opracowanie genogramu

 

 

Konstruowanie genogramu składa się z trzech etapów:

 

  • rysowanie drzewa rodzinnego,
  • zbieranie informacji
  • oraz nanoszenie relacji rodzinnych.

 

Podczas pracy z klientem terapeuta zadaje pytania:

 

  • kto pełnił jaką rolę w rodzinie, kto decydował o imionach i jakie miały one znaczenie w rodzinie
  • o historie rodzinne, mity i tajemnice.

 

Często mity rodzinne ilustrują jakieś powiedzenia stale powtarzające się w rodzinie i przekazywane z pokolenia na pokolenie np. „nie można wierzyć mężczyznom”.

 

  • o sekrety  rodzinne np. dotyczące pieniędzy, niewyjaśnionych śmierci, zachowań seksualnych.

 

W jaki sposób są utrzymywane w tajemnicy i jaki mają wpływ na życie rodziny.

 

  • o komunikację i więzy rodzinne.

 

Podczas sesji ważne jest zrozumienie jaki typ więzów dominuje i najczęściej powtarza się w rodzinie.

 

Podczas pracy z genogramem staramy się ustalić wzorce separacyjne w rodzinie. Czasami wystarczy popatrzeć na daty małżeństw, aby zrozumieć jakie wzorce separacyjne powtarzały sięw rodzinie.

Ważnym obszarem analizy genogramu jest także problem strat w rodzinie. W trakcie sesji genogramowych zastanawiamy się czy sposób reakcji powtarzał się z pokolenia na pokolenia np. łzy, rozpacz, czy wycofanie i zamkniecie się w sobie. Terapeuta może dopytać czy okoliczności śmierci były otwarcie omawiane, czy towarzyszyła im jakaś tajemnica, czy wszyscy członkowie rodziny spotykali sięna pogrzebie, czy kogoś z tej uroczystości wykluczano.

 

Tak szerokie spojrzenie na historię rodziny jakie osiągamy podczas opracowania genogramu często okazuje się bardzo skuteczne w analizie przyczyn kryzysu w naszym życiu.

 

Jeżeli zainteresował Cię ten sposób pracy, zapraszam na sesję genogramową lub warsztat rozwojowy “Zrozumieć siebie” z wykorzystaniem technik fotografoterapii i genogramu.